«Οι περιφέρειες, οι Δήμοι δεν μπορεί και δεν πρέπει να γίνουν Ομοσπονδίες» Την άποψή της πάνω στο κείμενο που δόθηκε για διαβούλευση κατέθεσε η κα Γιώτα Γαζή, μέλος του ΔΣ της ΕΝΑΕ στο συνέδριο που ολοκληρώνεται σήμερα, με θέμα τον Καλλικράτη.

Η κα Γαζή, επεσήμανε τις αδυναμίες που παρουσιάζει ο αρχικός σχεδιασμός και τους κινδύνους που ελλοχεύουν από την εμπλοκή αρμοδιοτήτων και ενδεχόμενες ασάφειες.

Αναλυτικά, η κα Γαζή ανέφερε τα εξής:

Αξίζουν μπράβο, που σε μια εξαιρετικά δύσκολη στιγμή  απαντάμε επιθετικά και δυναμικά, με μεταρρυθμίσεις που θα αλλάξουν τα δεδομένα, με μακρόπνοες πολιτικές και όχι με μιζέρια και με κοντόφθαλμα μέτρα. Την κρίση πρέπει να την δούμε ως πρόκληση και ευκαιρία. Γιατί αυτό θέλει ο τόπος. Αυτό χρειάζεται η χώρα.

Γιατί τώρα ο κόσμος ακούει. Γιατί ο μηδενισμός και η άρνηση είναι το σημερινό πρόσωπο της συντήρησης.  Γιατί μόνο σε περιόδους κρίσεις μπορούν να γίνουν ανατρεπτικές παρεμβάσεις.  Μεταρρυθμίσεις με προοπτική, που θα στοχεύουν στο σήμερα, στο αύριο, στο μέλλον. Αυτή είναι απάντηση στην κρίση. Όλοι μας έχουμε ζήσει και έχουμε διαγνώσει τον υπερσυγκεντρωτισμό του Ελληνικού κράτους. και μας έχει κουράσει και σαν αιρετούς και σαν πολίτες. Είναι χαρακτηριστικό αυτό που έλεγε ο Lord Samuel ότι ο ορισμός τησ δημόσιας διοίκησης είναι η διοίκηση που έχει ένα πρόβλημα για κάθε λύση και φυσικά ο μόνος που δεν  φταίει είναι ο δημόσιος υπάλληλος και ο πολίτης .Το συγκεντρωτικό γραφειοκρατικό σύστημα είναι το πρόβλημα. Όλοι μας έχουμε πειστεί ότι έκλεισε ο Α? κύκλος των μεταρρυθμίσεων, ένας  ιστορικός κύκλος. Έχουμε πειστεί  ότι οι θεσμοί έχουν βαλτώσει και υπάρχει ανάγκη ενός  νέου κύματος μεταρρυθμίσεων, για να υπηρετηθούν οι στόχοι της ανάπτυξης ,η εξυπηρέτηση του πολίτη ,με εξοικονόμηση πόρων, με αξιοποίηση των τοπικών πλεονεκτημάτων, με σεβασμό στο περιβάλλον και με ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. Οφείλουμε να αναζητήσουμε νέους δρόμους, νέα οράματα ,αν θέλουμε να είμαστε το ζωντανό κομμάτι της κοινωνίας, το αγωνιστικό «ΕΓΩ» της.  Η αυτοδιοίκηση, η κοινωνία μας, η χώρα είναι ώριμη για την μεταρρύθμιση. Η αποκέντρωση είναι το ζητούμενο για τη χώρα.  Είναι κεντρική Ευρωπαϊκή πολιτική. Ο κατάλληλος πολιτικός χρόνος είναι τώρα . Και ο κατάλληλος πολιτικός φορέας  είναι μια κυβέρνηση πού διαχρονικά έχει ταυτιστεί με  όλες τις μεγάλες τολμηρές μεταρρυθμίσεις στο χώρο της Αυτοδιοίκησης.  Οφείλουμε όμως όλοι να έχουμε πολιτική και θεσμική μνήμη.

Η θεσμοθέτηση των 13 περιφερειών επί Κουτσόγιωργα , σημαντική μεταρρύθμιση αποσυγκέντρωσης, τομή στη δημόσια διοίκηση για την εποχή της.  Οι αιρετές Νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις,επι υπουργίας Άκη Τσοχατζόπουλου, αλλάξανε το πολιτικό τοπίο στη χώρα, ανέδειξαν αξιόλογο πολιτικό προσωπικό και η πολιτική εξουσία έφτασε πιο κοντά στον πολίτη. Και βέβαια το πρόγραμμα ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ που ήταν το πρώτο και αποφασιστικό βήμα για τον ουσιαστικό εκσυγχρονισμό και τη δομική αλλαγή της χώρας. Όσοι ζήσαμε εκείνη την εποχή που με εμπνευστή τον Υπουργό Εσωτερικών Αλέκο Παπαδόπουλο προσπαθούσαμε να περάσουμε την καινούργια αντίληψη ,της συνένωσης, ματώσαμε κυριολεκτικά. Όταν σε συγκέντρωση Αιρετών του Νομού χαρακτήρισα τις περίπου 100+ κοινότητες του Νομού «ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ» σαν πρόεδρος της ΤΕΔΚ οι αντιδράσεις ξέφυγαν από τα συνήθη όρια. Η αντίσταση  στον Καποδίστρια ήταν ισχυρή και όμως έσπασε. Ήταν μια επιχείρηση ΣΟΚ ΚΑΙ ΔΕΟΣ. Πολεμήθηκαν αντιλήψεις και νοοτροπίες παγιωμένες. Είχαμε να κάνουμε με την ψυχή και το συναίσθημα. Τώρα έχουμε να αντιπαρατεθούμε με τη λογική και το μυαλό. Ξεχερσώθηκε το χωράφι για να το σπείρουμε τώρα.  Και φυσικά παρά τις αδυναμίες στην εφαρμογή του, ήταν η πρώτη φορά που υπήρξε επιχειρησιακό πρόγραμμα συνοδευτικό, με χρηματοδότηση υποδομών, δημοτικών καταστημάτων, αγορά οχημάτων ,μηχανοργάνωση και πρόσληψη 2500 επιστημόνων. Το όνομα μάλιστα ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ ταυτίστηκε με τις μεταρρυθμίσεις και τις συνενώσεις. Έγινε ένα επικοινωνιακό σλόγκαν για οποιαδήποτε προσπάθεια συνένωσης όπως τα σχολεία ,τα αστυνομικά τμήματα κλπ

Δεν  γνωρίζω γιατί  αλλάξαμε το όνομα, εξ άλλου δεν έχει και ιδιαίτερη σημασία. Η συνέχεια στις πολιτικές θα πρέπει να τροφοδοτείται και σημειολογικά .Και είμαι σίγουρη ότι μετά από χρόνια θα χρειαστεί νέο κύμα μεταρρυθμίσεων που πάλι από τον ίδιο πολιτικό φορέα θα γίνει και θα σηματοδοτεί διαχρονικά τις μεγάλες αυτές αλλαγές.  Θα ήθελα να καταθέσω κάποιους προβληματισμούς στη νομοθετική πρωτοβουλία  του Υπουργείου που βρίσκεται στο στάδιο της διαβούλευσης και για την οποία ο Υπουργός κ. Ραγκούσης όπως  τόνισε μας θέλει συνδιαμορφωτές.

Με την συνταγματική αναθεώρηση θωρακίστηκε ο θεσμός .Ο ρόλος της Αυτοδιοίκησης πλέον δεν είναι τυπικός. Είναι πολιτειακός. Είναι αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτικού και διοικητικού συστήματος της χώρας.

Το πολιτικό σύστημα πρέπει να βρίσκεται σε ισορροπία, το όλο σύστημα εκπροσώπησης σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο πρέπει  να βρίσκονται σε αρμονία και ως προς τον τρόπο εκλογής , όσο και στα επίπεδα και το εύρος άσκησης αρμοδιοτήτων. Ο εκλογικός νόμος και ο ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ έχουν άμεση σχέση, πρέπει να δένουν, να κουμπώνουν.

Οι προβληματισμοί μου επικεντρώνονται στα εξής σημεία

Η αποκέντρωση δεν είναι απλά ένα διοικητικό μοντέλο. Είναι μια βαθειά πολιτική έννοια. Είναι αναπόσπαστο στοιχείο της Δημοκρατίας. Είναι καθημερινή άσκηση δημοκρατίας.

Η αποκέντρωση δεν μπορεί και δεν πρέπει να σταματά στην παραχώρηση εξουσίας από το κεντρικό κράτος στην περιφέρεια και στους Δήμους. Πρέπει να διατρέχει το όλον σύστημα και να καταλήγει στον τοπικό σύμβουλο και να έχει "τελικό δικαιούχο τον πολίτη ".

Αρκετά στα δημαρχοκεντρικά και νομαρχοκεντρικά συστήματα. Είναι μια χρυσή ευκαιρία ουσιαστικών τομών .Θεσμικά να οχυρώσουμε τα πολυπρόσωπα όργανα με αρμοδιότητες ώστε να αποφύγουμε την υπερσυγκέντρωση αρμοδιοτήτων σε ένα πρόσωπο του Περιφερειάρχη, που εκ των πραγμάτων θα είναι πανίσχυρος. Αναβάθμιση και αρμοδιότητες λοιπόν των συλλογικών οργάνων έναντι των μονοπρόσωπων.

Ας αποφασίσουμε με γνώμονα το γενικό συμφέρον  το μέλλον του θεσμού, βγάζοντας από το κάδρο το πρόσωπό μας. Εξ άλλου, από όλους εμάς εδώ, περιφερειάρχες θα είναι από κανένας έως 13 , έτσι για να το εμπεδώσουμε.

Αυτό έχει να κάνει και με τον τρόπο εκλογής των περιφερειακών συμβούλων.

Οι περιφερειακοί σύμβουλοι πρέπει να εκλέγονται από  την περιφέρεια και όχι από τους Νομούς,  για να είναι ισχυρό πολιτικά το συμβούλιο και να έχουν αναφορά  στο ίδιο εκλογικό σώμα με τον περιφερειάρχη και όχι σε μέρος του. Ας μη συγκρίνουμε τις δικές μας εκλογές με τις βουλευτικές, γιατί ο νομοθέτης έχει προβλέψει για την βουλή ασφαλιστικές δικλείδες, όπως προτάσεις μομφής, άρση εμπιστοσύνης, κλπ.

Στην Αυτοδιοίκηση όμως όποιος εκλεγεί, εκλέγεται για 4 χρόνια.

Επιπροσθέτως για το κύρος του θεσμού, τα πρόσωπα που θα λάβουν μέρος, θα πρέπει να έχουν γνώση των προβλημάτων της περιφέρειας, άποψη για την ανάπτυξη της και εμβέλεια πέραν των στενών ορίων του Νομού. Εξ  άλλου δεν εκλέγονται σαν μονοπρόσωπα όργανα αλλά μέλη ενός συλλογικού οργάνου. Το "χρήμα" θα ξοδευτεί για τον συνδυασμό και όχι για τα πρόσωπα. Και υπάρχουν λύσεις. Όπως σοβαρός έλεγχος των εκλογικών δαπανών, περιορισμός εμφανίσεων στα ΜΜΕ. Κλπ.

Εξαίρεση μπορεί να υπάρξει για τις δύο μεγάλες περιφέρειες Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας , που τα μεγέθη τους ξεπερνούν τα συνήθη. Ο πληθυσμός των περισσοτέρων περιφερειών κυμαίνεται στις 170.000, η περιφέρεια Ιονίων νήσων έως 740.000,η περιφέρεια Θεσσαλίας, δηλαδή όσο και ο πληθυσμός κάποιων μεγάλων Δήμων.

Μη ξεχνάμε ότι η εκλογή τοπικών εκπροσώπων σε μικρό γεωγραφικό μέγεθος κρύβει πολλές φορές εξαρτήσεις από "θέσεις" και συμφέροντα λόγω της πιο εύκολης πρόσβασης.

Τον κίνδυνο διαισθάνθηκε και η ΚΕΔΚΕ, και στο ψήφισμα του συνεδρίου της ζητά οι δημοτικοί σύμβουλοι να ψηφίζονται από το σύνολο των ψηφοφόρων του Δήμου.

Και φυσικά πρέπει να διασφαλιστεί η εγγυημένη ουσιαστική  εκπροσώπηση όλων των νομών με την προϋπόθεση μάλιστα κανένας νομός να μην έχει μόνος του πλειοψηφεία στο περιφερειακό συμβούλιο.

Οι περιφέρειες, οι Δήμοι δεν μπορεί και δεν πρέπει να γίνουν Ομοσπονδίες. Ο νέος θεσμός να είναι και νέος και θεσμός.

Άρρηκτα δεμένο με τα παραπάνω είναι και το πολύ σημαντικό ζήτημα της απόκτησης περιφερειακής συνείδησης και αντίληψης και μάλιστα στα νηπιακά βήματα του θεσμού. Αλήθεια πως ο πολίτης θα αισθανθεί ότι κάτι άλλαξε?

Ότι πρέπει να αισθανθεί πολίτης της περιφέρειας, αν ψηφίζει «νομαρχιακούς συμβούλους», αν εκλέξει επικεφαλής της Νομαρχίας ,δηλαδή «νομάρχη» έναν από τους υποψηφίους ,με την μόνη διαφορά ότι δεν θα είναι εξ αρχής γνωστός σε αυτόν?

Ποια θα είναι η αλλαγή?

Και αφού οι Νομαρχίες θα είναι αποκεντρωμένα διοικητικά διαμερίσματα μήπως θα πρέπει να ξανασκεφτούμε τα υπέρ και τα κατά, να ξαναεξετάσουμε εαν θα πρέπει να έχουν επικεφαλής αιρετό ή ένα υψηλόβαθμο και αυξημένου κύρους διοικητικό προϊστάμενο; Εάν έχουν αιρετό μήπως θα πρέπει να είναι εξαρχής γνωστό στον πολίτη ; ο κίνδυνος να υπάρξουν τα προβλήματα των υπερνομαρχιών δεν έχει να κάνει με τον τρόπο εκλογής αλλά με τις αρμοδιότητες και τους πόρους. Μήπως με αυτήν την διάταξη και οι αιρετοί θα απελευθερωθούν από τον άχαρο ρόλο της διοίκησης και θα ασχοληθούν με τις κατ εξοχήν πολιτικές, που είναι οι θεματικές αρμοδιότητες; Και βεβαίως έτσι χτυπιούνται και οι πελατειακές σχέσεις.

Συγχρόνως αποτρέπεται και η σύγκρουση αρμοδιοτήτων μεταξύ χωρικών και τοπικών αντιπεριφερειαρχών. Κάτι που αν ισχύσει θα ταλανίσει το σύστημα. Όλα   αυτά είναι ερωτήματα. Μας έχουν απασχολήσει, θα πρέπει να μας απασχολήσουν πάλι στο στάδιο της διαβούλευσης γιατί το κάθε σύστημα έχει τα υπέρ και τα κατά του.

Και επιπρόσθετα υπάρχουν ανοιχτά θέματα όπως

-ο θεσμός του συνηγόρου, έτσι όπως έχει διατυπωθεί στο κείμενο θα δημιουργήσει προβλήματα.

Ο συνήγορος δεν πρέπει να είναι ούτε αιρετός ούτε διοριζόμενος από το συμβούλιο γιατί θα έχουμε αποκλίνουσες λειτουργίες.

Είναι προτιμότερο να είναι αποκεντρωμένη βαθμίδα του συνηγόρου του πολίτη, που θα ενδυναμώσει τον θεσμό, θα έχει αξιοπιστία,και θα παράγει πρακτικά αποτελέσματα.

-η λειτουργία του συμβουλίου να αποκτήσει χαρακτηριστικά λειτουργίας κοινοβουλίου ,με ερωτήσεις ?επερωτήσεις κλπ.

-να ληφθεί υπόψη ότι ο πληθυσμός κατά συντριπτική πλειοψηφία είναι ψηφιακά αναλφάβητος και επομένως θα πρέπει για την ενημέρωση, εξυπηρέτηση του κλπ να προβλεφτούν και συμβατικοί τρόποι.

-τα προβλεπόμενα μέτρα διαφάνειας είναι στην σωστή κατεύθυνση αλλά στόχος μας είναι να ισχυροποιηθούν περισσότερο με την διαδικασία των εσωτερικών ελέγχων.

τέλος θα πρέπει να εκπονηθούν :

α. επιχειρησιακό πρόγραμμα για τη μεταρρύθμιση που μπορεί να προκηρυχτεί από το ΥΠ.ΕΣ.

β. δεκατρία περιφερειακά επιχειρησιακά προγράμματα που μπορούν να προκηρυχθούν από τις δεκατρείς τςρινές κρατικές περιφέρειες

γ. επιχειρησιακά προγράμματα για κάθε δήμο που μπορούν να προκηρυχθούν από τις τοπικές αναπτυξιακές εταιρείες.

Έτσι μέχρι την 1-1-2011 θα έχουμε καθαρή εικόνα για τη λειτουργία όλων των παραπάνω.

Στην πορεία αυτή, και λέω πορεία γιατί πιστεύω ότι η μεταρρύθμιση είναι μια συνεχώς τροφοδοτούμενη διαδικασία ,που θα εμπλουτίζεται και θα ανανεώνεται, σημαντικό θα είναι ο σαφής προσδιορισμός των αρμοδιοτήτων  της κάθε βαθμίδας.

Το σύστημα πρέπει να είναι απλό, λιτό και αποτελεσματικό

Σχηματικά αποδίδεται ως εξής

-κράτος επιτελικό

-ανάπτυξη στην περιφέρεια

-υπηρεσίες στον Δήμο.

Όχι πολλές βαθμίδες .

Υπηρεσίες μιας στάσης για τον πολίτη.

Για να λειτουργήσει αυτό το σχήμα σύμφωνα και με τις αρμοδιότητες που παίρνουν οι Δήμοι από τον Καλλικράτη θα πρέπει σε όλους τους Δήμους να υπάρξουν στελεχωμένες υπηρεσίες κάτι που απαιτεί χρόνο και χρήμα. Σε αυτή την κρίσιμη οικονομικά περίοδο η μεταβίβαση αυτή ας γίνει σταδιακά και οι υπηρεσίες μέχρι την ολοκλήρωση της μεταφοράς τους να ασκούνται στα νομαρχιακά διαμερίσματα.

Και φυσικά το μέγα ζήτημα της μεταβίβασης αρμοδιοτήτων από το κράτος, το ζητούμενο της μεταρρύθμισης, θα πρέπει  να γίνει άμεσα, για να έχει νόημα το όλο εγχείρημα.

Τέλος το συνέδριο μας, θα πρέπει να είναι όχι το τελευταίο ,αλλά το προτελευταίο, γιατί όταν η νομοθετική πρωτοβουλία πάρει την μορφή σχεδίου νόμου, τότε θα πρέπει να γίνει έκτακτο συνέδριο για να πάρουμε οριστικές και συγκεκριμένες πλέον αποφάσεις.

Από τον χώρο της Αυτοδιοίκησης ποτέ δεν έλειψαν οι αγωνιστικές περγαμηνές. Ήρθε το πλήρωμα του χρόνου οι αγώνες αυτοί να διοχετεύουν στη λεωφόρο της ανάπτυξης της χώρας.

Τα προβλήματα που έχει η Αυτοδιοίκηση λύνονταν μόνο με μια μέθοδο. Με περισσότερη Αυτοδιοίκηση.

http://www.orafok.gr/