Η Βουλευτής Ν. Φωκίδας κ. Α. Παπαθανάση μίλησε τη Δευτέρα 12 Ιουλίου στην Ολομέλεια της Βουλής. με θέμα ημερήσιας διάταξης: Επεξεργασία και εξέταση του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Οικονομικών «Περί ιδρύσεως Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας».

«?Έχουμε την υποχρέωση να αναλύσουμε το διεθνές οικονομικό και ευρωπαϊκό περιβάλλον, να καταλάβουμε τι σημαίνει αυτή η κρίση και για την Ευρώπη και για τη χώρα. Έχουμε, όμως, και την ευθύνη να μην έχουμε επιλεκτική μνήμη, να αντιλαμβανόμαστε πώς και γιατί, με ποιες πολιτικές, με ποια λάθη, με ποια χρόνια λάθη, χρόνιες στρεβλώσεις, αλλά και λάθη πολιτικής, λάθη τακτικής φτάσαμε στην κατάσταση που βιώνουμε σήμερα?

? Σήμερα καλούμαστε να κρίνουμε και να κατακρίνουμε το ρόλο αυτών των οίκων αξιολόγησης. Καλούμαστε να μιλήσουμε για την ανάγκη πολιτικής πάνω στις αγορές, για την πολιτική που θα εποπτεύει τις αγορές με σαφείς κανόνες και σαφή εποπτεία?Καλούμαστε να απαντήσουμε σε κρίσιμα ερωτήματα. Ανάπτυξη: Έχει ευνοήσει το τραπεζικό σύστημα την ανάπτυξη; Θα υπάρξουν σαφώς και θετικές και αρνητικές προσεγγίσεις. Υπάρχει όμως η οργή του κόσμου για τη μεγέθυνση της ιδιωτικής κατανάλωσης που βασίστηκε στην  αλόγιστη χρήση καταναλωτικών δανείων. Πρέπει να μπει μία τελεία σ? ό,τι αφορά στη χρήση των ψιλών γραμμάτων που οι τράπεζες δεν εφάρμοσαν παρά τις αποφάσεις των δικαστηρίων, αλλά και μία τελεία σε μια τακτική που υπαγόρευε ότι είναι πιο εύκολο για το τραπεζικό σύστημα να δώσει καταναλωτικό δάνειο από το να μπει στον κόπο να δει τι πραγματικά συμβαίνει στην οικονομία και να στηρίξει συγκεκριμένες επενδύσεις..

?Επόμενο σημείο έχει να κάνει με τη ρευστότητα. Ξέρουμε τι γίνεται με τα ελληνικά ομόλογα καθώς και με  τις διαδικασίες αξιολόγησής τους. Εδώ έχουμε τη συμπεριφορά των τραπεζών που λέει ότι δεν μπαίνουν στο ρίσκο να στηρίξουν επιχειρήσεις ενώ έχουν κλείσει και τις «στρόφιγγες» δανεισμού στην οικονομία. Αυτό είναι το πρώτο θέμα που πρέπει να λύσουμε σήμερα για να μπορέσουμε να κάνουμε το πρώτο βήμα στη στήριξη της επιχειρηματικότητας.

Σαφώς οι τράπεζες πρέπει να δουν τα θέματα που και η Ένωση Ελληνικών Τραπεζών έθεσε στην ακρόαση στην Επιτροπή που έχουν να κάνουν με ζητήματα συνεργασίας και συγχωνεύσεων, όμως από την άλλη πλευρά δεν μπορεί η ελληνική πολιτεία να αφήσει την παραμικρή υποψία ότι θα επέτρεπε μία πιθανή κατάρρευση έστω και μίας τράπεζας γιατί αυτό θα είχε τραγικές συνέπειες σ? όλο το σύστημα.

?Οι τράπεζες, αν χρειαστεί να υπαχθούν στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, θα προχωρήσουν σε πράξεις αναδιάρθρωσης εξασφαλίζοντας έτσι την οικονομική τους βιωσιμότητα και παρέχοντας στήριξη στην ελληνική οικονομία. Πότε μπαίνει μία τράπεζα στο σύστημα; Όταν δεν καλύπτονται οι ελάχιστες απαιτήσεις κεφαλαιακής επάρκειας που έχουν καθοριστεί και εφόσον έχει εξαντληθεί κάθε προσπάθεια κεφαλαιακής ενίσχυσης από τους ίδιους τους μετόχους ή άλλον επενδυτή. Οπότε, νομίζω, με την πρόταση αυτή σταματάει κάθε κουβέντα περί του ότι πάμε να στηρίξουμε τους τραπεζίτες και όχι τις τράπεζες. Νομίζω ότι η πρόταση αυτή στη σημερινή οικονομία είναι απαραίτητη. Αυτό, όμως, που εξίσου είναι απαραίτητο, είναι να ληφθεί το μήνυμα από τις τράπεζες ότι πρέπει να στρέψουν την προσοχή τους στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας».

Ακολουθεί ολόκληρο το κείμενο της ομιλίας:

Κύριε Πρόεδρε, κυρία και κύριοι Βουλευτές, νομίζω ότι στην Αίθουσα αυτή, όπως είπε και προηγουμένως η κυρία συνάδελφος, χρειαζόμαστε δύο σταθερές.

Χρειαζόμαστε τη σταθερά που πρώτα λέει ότι κατανοούμε την πραγματικότητα στην οποία βρισκόμαστε. Κατανοούμε τη σταθερά που λέει ότι έχουμε τη δυνατότητα και έχουμε και την υποχρέωση να αναλύσουμε το διεθνές οικονομικό και ευρωπαϊκό περιβάλλον, να καταλάβουμε τι σημαίνει αυτή η κρίση και για την Ευρώπη και για τη χώρα. Έχουμε, όμως, την ευθύνη να μην έχουμε επιλεκτική μνήμη, να αντιλαμβανόμαστε πώς και γιατί, με ποιες πολιτικές, με ποια λάθη, με ποια χρόνια λάθη, χρόνιες στρεβλώσεις, αλλά και λάθη πολιτικής, λάθη τακτικής φτάσαμε στην κατάσταση που βιώνουμε σήμερα.

Στην Αίθουσα αυτή δόθηκε η ευκαιρία να γίνει κουβέντα για το τραπεζικό σύστημα και η κουβέντα αυτή ξεκίνησε με την πρώτη παραδοχή ότι αυτή η κρίση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα οδήγησε στην κρίση στην πραγματική οικονομία. Καταρρίπτεται λοιπόν ο μύθος της αυτορρύθμισης, ο μύθος που λέει ότι τα πάντα ρυθμίζονται μέσα από οίκους αξιολόγησης, ενώ σήμερα καλούμαστε να κρίνουμε και να κατακρίνουμε το ρόλο αυτών των οίκων αξιολόγησης. Καλούμαστε σήμερα να μιλήσουμε για την ανάγκη πολιτικής πάνω στις αγορές, για την πολιτική που θα εποπτεύει τις αγορές με σαφείς κανόνες και σαφή εποπτεία. Βλέπουμε ότι αυτό χρειάζεται και στο παγκόσμιο γίγνεσθαι, το βλέπουμε όμως σαν πολύ μεγάλη ανάγκη στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι με το ρόλο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, με την ανάγκη ύπαρξης ενός εποπτικού μηχανισμού.

Ξαναμπαίνοντας στην κουβέντα για το ρόλο των εταιρειών αξιολόγησης στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα, έχουμε να απαντήσουμε σε κάποια ερωτήματα. Ανάπτυξη: Έχει ευνοήσει το τραπεζικό σύστημα την ανάπτυξη; Θα υπάρξουν σαφώς και θετικές και αρνητικές προσεγγίσεις ανάλογα με τον τομέα, ανάλογα με τον κλάδο, ανάλογα με τη συμπεριφορά, ανάλογα με την πολιτική. Υπάρχει όμως η οργή του κόσμου ?και αυτό πρέπει να το δούμε- για τη μεγέθυνση της ιδιωτικής κατανάλωσης που βασίστηκε σε μία αλόγιστη χρήση καταναλωτικών δανείων. Αυτό είναι ένα μεγάλο λάθος της τελευταίας δεκαετίας που πρέπει να το επισημάνουμε και είναι κάτι στο οποίο πρέπει να μπει μία τελεία. Πρέπει να μπει μία τελεία σ? ό,τι αφορά τη χρήση των ψιλών γραμμάτων που οι τράπεζες δεν εφάρμοσαν παρά τις αποφάσεις των δικαστηρίων, αλλά και μία τελεία σε μια τακτική που έλεγε ότι είναι πιο εύκολο για το τραπεζικό σύστημα να δώσει καταναλωτικό δάνειο από το να μπει στον κόπο να δει τι συμβαίνει πραγματικά στην οικονομία και να στηρίξει συγκεκριμένες επενδύσεις.

Νομίζω ότι αυτό είναι ένα από τα σημεία που θα πρέπει να δούμε από δω και πέρα. Τα τραπεζικά στελέχη θα πρέπει πλέον να έχουν την τεχνογνωσία και την εμπειρία να αξιολογήσουν και να δουν ποιες επιχειρήσεις στηρίζουν και όχι να ζητούν υποθήκες πάνω σε υποθήκες για να μπορέσει ένας άνθρωπος να κάνει την παραμικρή δουλειά στη χώρα αυτή.

Ένα τρίτο σημείο έχει να κάνει με τη ρευστότητα. Η κρίση δανεισμού έφερε την κρίση ρευστότητας, το ξέρουμε αυτό. Ξέρουμε τι γίνεται με τα ελληνικά ομόλογα, ξέρουμε τι γίνεται μ? όλες τις διαδικασίες αξιολόγησής τους, οπότε επανερχόμαστε στην πρώτη κουβέντα που έχει να κάνει με την επιλεκτική μνήμη και με την επιλεκτική ανάλυση των πραγμάτων. Εδώ έχουμε τη συμπεριφορά των τραπεζών που λέει ότι δεν μπαίνουν στο ρίσκο να στηρίξουν επιχειρήσεις και βλέπουμε ότι έχουν κλείσει και τις «στρόφιγγες» δανεισμού στην οικονομία. Αυτό είναι το πρώτο θέμα που πρέπει να λύσουμε σήμερα για να μπορέσουμε να κάνουμε το πρώτο βήμα στη στήριξη της επιχειρηματικότητας.

Σε λίγες μέρες έρχονται τα τεστ, οι έλεγχοι κοπώσεως κι εδώ πρέπει να απαντήσουμε: Χρειαζόμαστε εμείς να έχουμε ως παρακαταθήκη, ως σημείο ασφάλειας ένα μέτρο προστασίας, έναν μηχανισμό προστασίας; Θα απαντήσουμε «όχι» εδώ; Σαφώς οι τράπεζες πρέπει να δουν τα θέματα που και η Ένωση Ελληνικών Τραπεζών έθεσε στην ακρόαση στην Επιτροπή που έχουν να κάνουν με ζητήμτα συνεργασίας και συγχωνεύσεων, όμως από την άλλη πλευρά δεν μπορεί η ελληνική πολιτεία να αφήσει την παραμικρή υποψία ότι θα επέτρεπε μία πιθανή κατάρρευση έστω και μίας τράπεζας γιατί αυτό θα είχε τραγικές συνέπειες σ? όλο το σύστημα.

Το τελευταίο ερώτημα είναι αν θέλουν οι τράπεζες να μπουν στο σύστημα αυτό και παρακολουθήσαμε και στην ακρόαση ότι οι τράπεζες δεν θέλουν κάτι τέτοιο. Άρα εδώ πρέπει να σκεφτούμε και να δούμε ότι χρειαζόμαστε έναν μηχανισμό προστασίας που να διασφαλίζει με συγκεκριμένους τρόπους και αυτοί οι τρόποι είναι η διαδικασία με τις μετοχές, είναι η διαδικασία με το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, είναι η διαδικασία με τον επίτροπο που διασφαλίζει συγκεκριμένες διαδικασίες ελέγχου και εποπτείας.

Τι θα γίνει αν στη συνέχεια δούμε ότι τα πράγματα δεν συνεχίζουν όπως πρέπει να συνεχίσουν και ποια διαδικασία θα χρειαστεί για να μπει μία τράπεζα στο μηχανισμό αυτό; Το χρηματοπιστωτικό ταμείο δημιουργείται ως νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, έχει αρχή, μέση και τέλος και μια διάρκεια επτά ετών, δεν είναι μόνιμος μηχανισμός και η κυριότητά του περνάει εξ? ολοκλήρου στο Ελληνικό Δημόσιο. Μοναδικός μέτοχος είναι το Ελληνικό Δημόσιο. Οι τράπεζες, αν χρειαστεί να υπαχθούν στο Ταμείο αυτό, θα προχωρήσουν σε πράξεις αναδιάρθρωσης εξασφαλίζοντας έτσι την οικονομική τους βιωσιμότητα και παρέχοντας στήριξη στην ελληνική οικονομία.

Η στήριξη των τραπεζών θα πραγματοποιείται κάτω από εξαιρετικά αυστηρούς όρους και προϋποθέσεις, με αυστηρές και εξαιρετικά διαφανείς διαδικασίες οικονομικού, εσωτερικού και εξωτερικού, ελέγχου.

Πότε μπαίνει μία τράπεζα στο σύστημα; Όταν δεν καλύπτονται οι ελάχιστες απαιτήσεις κεφαλαιακής επάρκειας που έχουν καθοριστεί και εφόσον έχει εξαντληθεί κάθε προσπάθεια κεφαλαιακής ενίσχυσης από τους ίδιους τους μετόχους ή άλλον επενδυτή.

Οπότε, νομίζω, με την πρόταση αυτή σταματάει κάθε κουβέντα περί του ότι πάμε να στηρίξουμε τους τραπεζίτες και όχι τις τράπεζες. Νομίζω ότι η πρόταση αυτή στη σημερινή οικονομία είναι απαραίτητη.

Αυτό, όμως, που εξίσου είναι απαραίτητο, είναι να ληφθεί το μήνυμα από τις τράπεζες ότι πρέπει να στρέψουν την προσοχή τους στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.